Premios Ariel lần thứ 68: "En el camino" dẫn đầu với 13 đề cử tại Estudios Churubusco

Đêm ngày 3 tháng 10, tại Estudios Churubusco ở Thành phố Mexico, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mexico (AMACC) đã tổ chức lễ trao giải Premios Ariel lần thứ 68. Đây là giải thưởng điện ảnh quốc gia cao quý nhất của Mexico, thường được ví như Oscar của Hollywood hay giải César của Pháp. Giải thưởng tôn vinh những tác phẩm, nghệ sĩ và kỹ thuật viên xuất sắc nhất của nền điện ảnh nước này trong năm. Bộ phim dẫn đầu danh sách đề cử năm nay là "En el camino" của đạo diễn David Pablos, với 13 đề cử. Đây là con số cao nhất trong số các tác phẩm được AMACC ghi danh, cho thấy sự ghi nhận rộng khắp của giới làm nghề đối với bộ phim ở nhiều hạng mục khác nhau, từ đạo diễn, kịch bản cho tới các lĩnh vực kỹ thuật. Bám đuổi phía sau là "Aún es de noche en Caracas" với 9 đề cử và "El diablo fuma" với 8 đề cử. Ba cái tên này hợp thành nhóm dẫn đầu của mùa giải thưởng năm nay. Sự chênh lệch về số lượng đề cử giữa nhóm đầu và phần còn lại cho thấy AMACC đã dành sự ưu ái đáng kể cho một nhóm nhỏ tác phẩm, trong khi vẫn mở rộng vinh danh cho nhiều bộ phim khác ở các hạng mục chuyên môn. Các hạng mục được trao trong đêm gala trải rộng nhiều lĩnh vực của nghề làm phim. Bên cạnh những giải thưởng danh giá như Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và các giải diễn xuất, ban tổ chức còn vinh danh những đóng góp ở phía sau máy quay: quay phim, hóa trang, thiết kế trang phục và hiệu ứng hình ảnh. Việc duy trì những hạng mục kỹ thuật này cho thấy AMACC xem điện ảnh là một công trình tập thể, nơi thành công của một bộ phim không chỉ thuộc về đạo diễn hay diễn viên mà còn thuộc về đội ngũ kỹ thuật. Địa điểm tổ chức — Estudios Churubusco — mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt với điện ảnh Mexico. Đây là một trong những phim trường lâu đời nhất của đất nước, từng chứng kiến nhiều giai đoạn phát triển của nền công nghiệp điện ảnh nước này. Việc AMACC chọn Estudios Churubusco làm nơi trao giải không chỉ là một quyết định về mặt hậu cần, mà còn là cách để kết nối hiện tại với truyền thống của nghề làm phim Mexico. Đêm gala do nghệ sĩ Fernando Bonilla dẫn dắt. Với vai trò người dẫn chương trình, Bonilla là gương mặt kết nối các phần của buổi lễ, từ những nghi thức trang trọng tới các khoảnh khắc giải trí. Sự lựa chọn một nghệ sĩ có khả năng tương tác với khán giả phản ánh mong muốn của ban tổ chức trong việc giữ cho lễ trao giải vừa trang nghiêm vừa gần gũi. Premios Ariel là giải thưởng thường niên do AMACC tổ chức. Trải qua nhiều thập kỷ, giải thưởng này đã trở thành thước đo uy tín của giới làm phim nước này. Được đề cử và giành giải Ariel thường được xem là sự công nhận của chính đồng nghiệp trong nghề, hơn là một chỉ dấu thương mại. Điều này khiến giải thưởng có sức nặng riêng trong giới chuyên môn. Hạng mục hóa trang, thiết kế trang phục và hiệu ứng hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc giải thưởng. Những lĩnh vực này thường ít được truyền thông đại chúng chú ý, nhưng lại quyết định phần lớn chất lượng hình ảnh và trải nghiệm của người xem. Khi AMACC dành riêng các hạng mục cho những công việc này, ban tổ chức gửi đi thông điệp rằng điện ảnh là sự kết hợp giữa nghệ thuật và kỹ thuật. Sự cạnh tranh ở nhóm dẫn đầu năm nay cho thấy một bức tranh đa dạng của điện ảnh Mexico. "En el camino" của David Pablos đại diện cho dòng phim được giới phê bình đánh giá cao. Trong khi đó, "Aún es de noche en Caracas" và "El diablo fuma" cho thấy sự hiện diện của những cách kể chuyện khác nhau, từ chính kịch tới những tác phẩm mang tính thể nghiệm hơn. Đối với các nhà làm phim được đề cử, giải Ariel mang ý nghĩa nghề nghiệp to lớn. Giành được giải thưởng này có thể mở ra cơ hội tài trợ cho dự án tiếp theo, thu hút sự chú ý của các nhà phát hành và tạo dựng uy tín trong ngành. Với những tác phẩm độc lập, một đề cử Ariel đôi khi là bước ngoặt giúp bộ phim tiếp cận được khán giả rộng hơn. Nền điện ảnh Mexico có truyền thống lâu đời và từng trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Từ thời kỳ hoàng kim giữa thế kỷ 20 cho tới những năm gần đây, khi các nhà làm phim Mexico gặt hái thành công ở Hollywood và các liên hoan phim quốc tế, ngành công nghiệp này luôn giữ được bản sắc riêng. Premios Ariel là dịp để nhìn lại một năm của nền điện ảnh ấy qua lăng kính của chính những người trong nghề. Bên cạnh phần trao giải, đêm gala còn là dịp để giới làm phim gặp gỡ và trao đổi. Trong một ngành công nghiệp mà nguồn lực tài chính thường hạn chế, những sự kiện như Premios Ariel đóng vai trò như một điểm hẹn nghề nghiệp, nơi các mối quan hệ và dự án tương lai được hình thành. Cấu trúc giải thưởng của Premios Ariel phản ánh triết lý coi trọng cả nghệ thuật lẫn kỹ thuật. Việc phân bổ đề cử cho nhiều hạng mục chuyên môn cho thấy ban tổ chức muốn tôn vinh toàn bộ quá trình làm ra một bộ phim, thay vì chỉ tập trung vào những gương mặt nổi bật trước ống kính. Một điểm đáng chú ý là cách AMACC vận hành quy trình bình chọn. Các thành viên của viện hàn lâm, gồm những người đang làm nghề trong ngành, là những người trực tiếp bỏ phiếu ở từng hạng mục. Điều này khác với một số giải thưởng do một ban giám khảo nhỏ lựa chọn, và khiến kết quả Premios Ariel phản ánh tương đối sát quan điểm của cộng đồng làm phim. Trong bối cảnh ngành điện ảnh toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của các nền tảng trực tuyến, Premios Ariel vẫn giữ vai trò là nơi tôn vinh điện ảnh chiếu rạp và những tác phẩm mang tính tác giả. Sự tồn tại của một giải thưởng quốc gia như vậy cho thấy nhu cầu duy trì một hệ thống giá trị riêng, không hoàn toàn phụ thuộc vào logic thương mại của thị trường quốc tế. So với các giải thưởng điện ảnh quốc tế, Premios Ariel giữ một vị thế riêng. Trong khi Oscar hướng tới thị trường toàn cầu và giải César của Pháp gắn với nền điện ảnh châu Âu, Premios Ariel tập trung vào điện ảnh Mexico và những câu chuyện của đất nước này. Chính sự tập trung đó tạo nên bản sắc và giá trị của giải thưởng. Đêm gala khép lại với việc công bố những người chiến thắng ở từng hạng mục. Kết quả của Premios Ariel lần thứ 68 sẽ là điểm tham chiếu cho các cuộc thảo luận về điện ảnh Mexico trong thời gian tới, đồng thời định hình những xu hướng mà giới làm phim có thể theo đuổi. Với "En el camino" dẫn đầu về số đề cử, câu hỏi đặt ra là liệu bộ phim của David Pablos có chuyển hóa được lợi thế về số lượng thành những giải thưởng quan trọng nhất hay không. Lịch sử các giải thưởng cho thấy số lượng đề cử không phải lúc nào cũng tỉ lệ thuận với số giải thắng, bởi kết quả cuối cùng phụ thuộc vào lá phiếu của các thành viên AMACC ở từng hạng mục. Đó cũng là điều khiến mỗi mùa Premios Ariel luôn giữ được sức hấp dẫn đối với cả người trong nghề lẫn công chúng yêu điện ảnh.