Kim Sang Sik trở về Hàn Quốc sau khi cha qua đời: Khoảng trống chiến thuật và bài toán của VFF

Sáng ngày 5 tháng 10, tại sân bay quốc tế Nội Bài, HLV Kim Sang Sik xuất hiện với chiếc áo khoác xám, khuôn mặt thất thần. Ông không trả lời bất kỳ câu hỏi nào của phóng viên, chỉ lặng lẽ bước qua cửa an ninh. Đó là hình ảnh tôi ghi lại được, và nó khiến tôi nhớ đến một câu tôi từng viết: "Trong đường hầm sân vận động, tiếng ồn tắt hẳn. Chỉ còn nhịp tim của trận đấu." Lúc này, nhịp tim của bóng đá Việt Nam đang đập những nhịp ngắt quãng. Cha của HLV Kim Sang Sik đã qua đời. Thông tin được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) xác nhận trong một thông báo ngắn gọn, kèm theo lời chia buồn sâu sắc. Nhà cầm quân người Hàn Quốc, 54 tuổi, đã lập tức lên đường về nước để lo hậu sự. Dự kiến, ông sẽ ở lại Hàn Quốc khoảng một tuần trước khi trở lại Việt Nam tiếp tục công việc. Chủ tịch VFF, trong một động thái hiếm thấy, đã trực tiếp động viên ông hãy trở về nhà, đặt gia đình lên trên bóng đá. Đây là hành động tử tế, và nó phản ánh mối quan hệ tốt đẹp giữa VFF và Kim Sang Sik. Nhưng đằng sau sự tử tế ấy, một vấn đề nan giải hiện ra: Liệu bóng đá Việt Nam có đủ thời gian để lấp đầy khoảng trống mà ông để lại? ASEAN Cup 2026 sẽ khởi tranh từ ngày 24 tháng 9 đến ngày 5 tháng 10. Việt Nam nằm ở bảng A cùng Thái Lan, Philippines và Pakistan. Đây là giải đấu quan trọng, nơi thầy trò Kim Sang Sik được kỳ vọng sẽ tiến sâu, thậm chí vô địch. Kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 5 năm 2026, Kim đã dành phần lớn thời gian cho công việc, dẫn dắt cả đội U23 và đội tuyển quốc gia đạt nhiều kết quả tích cực. Ông được đánh giá là người kỷ luật, tỉ mỉ và có khả năng truyền lửa. Nhưng bóng đá không chờ đợi ai. Trong bối cảnh các giải đấu khu vực ngày càng cạnh tranh, việc HLV trưởng vắng mặt dù chỉ một tuần cũng có thể tạo ra những hệ quả khó lường. Các buổi tập chiến thuật, những cuộc họp đội, việc kiểm tra thể lực và tâm lý cầu thủ – tất cả đều cần bàn tay của người đứng đầu. Không có Kim, đội tuyển sẽ vận hành ra sao? Theo dõi các trận đấu của Việt Nam dưới thời Kim Sang Sik, tôi nhận thấy một điểm đáng chú ý: đội bóng này chơi gắn kết và có cấu trúc rõ ràng, nhưng lại phụ thuộc khá nhiều vào khả năng điều chỉnh trong trận của HLV. Kim thường xuyên thay đổi sơ đồ linh hoạt, từ 4-2-3-1 sang 4-3-3 hoặc 3-5-2, tùy theo đối thủ. Những điều chỉnh ấy đòi hỏi sự hiện diện trực tiếp của ông trên băng ghế huấn luyện. Nếu ông vắng mặt, các trợ lý sẽ phải gánh vác trách nhiệm này. Liệu họ có đủ thẩm quyền và sự nhạy bén để đưa ra quyết định đúng lúc? Mặt khác, cần nhìn vào lịch trình cụ thể. Nếu Kim trở lại sau một tuần, ông sẽ có khoảng hơn một tháng trước khi ASEAN Cup khởi tranh. Đó là quãng thời gian không quá dài, nhưng cũng không quá ngắn để tái thiết lập kế hoạch. Vấn đề nằm ở chỗ: trong khoảng thời gian ấy, đội tuyển dự kiến sẽ có các trận giao hữu quan trọng. Những trận đấu đó không chỉ để thử nghiệm đội hình mà còn để xây dựng niềm tin và sự hiểu ý giữa các cầu thủ. Thiếu HLV trưởng, các buổi tập có thể mất đi tính định hướng. Tôi từng viết: "Sân tập không nói dối. Nó chỉ đợi người biết nghe." Những gì diễn ra trên sân tập trong tuần này sẽ tiết lộ rất nhiều về khả năng thích ứng của ban huấn luyện. Các trợ lý của Kim, những người ít được truyền thông nhắc đến, sẽ phải chứng minh năng lực. Họ có thể duy trì giáo án, nhưng không thể thay thế hoàn toàn uy quyền và tầm nhìn của Kim. Sự khác biệt giữa một buổi tập có HLV trưởng và một buổi tập không có ông ấy là rất lớn, dù chỉ là những chi tiết nhỏ như cách ông dừng buổi tập để sửa một pha di chuyển, hay cách ông truyền đạt yêu cầu chiến thuật. Trong bóng đá, người ta thường nói về "hiệu ứng người thay thế". Nhưng ở đây, không có người thay thế. Chỉ có sự tạm quyền. Và tạm quyền luôn đi kèm với rủi ro. Điều đáng nói là VFF đã xử lý tình huống này khá khéo léo. Họ không gây áp lực, không đặt ra thời hạn cứng ngắc. Thay vào đó, họ thể hiện sự cảm thông và tin tưởng. Đây là cách hành xử văn minh, nhưng cũng là con dao hai lưỡi. Nó tạo ra thiện chí, đồng thời đặt ra kỳ vọng rằng Kim sẽ đáp lại bằng kết quả. Nếu đội tuyển thi đấu sa sút trong giai đoạn ông vắng mặt, những lời chia buồn sẽ nhanh chóng bị thay thế bằng những lời chỉ trích. Có một góc nhìn khác, có phần phản trực giác: sự vắng mặt ngắn ngày của Kim có thể lại là cơ hội để đội tuyển Việt Nam thể hiện bản lĩnh tự chủ. Trong nhiều đội bóng, khi HLV trưởng vắng mặt, các cầu thủ có xu hướng tự tổ chức và gắn kết hơn. Họ buộc phải giao tiếp với nhau nhiều hơn, tự điều chỉnh vị trí và hỗ trợ lẫn nhau. Đôi khi, điều đó tạo ra một sợi dây liên kết vô hình mà không một buổi họp chiến thuật nào có thể mang lại. Tất nhiên, điều này chỉ đúng nếu ban huấn luyện duy trì được kỷ luật và định hướng cơ bản. Tuy nhiên, không nên lãng mạn hóa sự thiếu vắng. Bóng đá hiện đại là môn thể thao của chi tiết. Một tuần không có HLV trưởng có nghĩa là một tuần không có những điều chỉnh chiến thuật cụ thể, không có những bài tập đối kháng mô phỏng đối thủ, không có những cuộc trò chuyện riêng với từng cầu thủ để giải quyết vấn đề tâm lý. Những thứ đó không thể được thay thế bằng zoom hay điện thoại. Và với một giải đấu ngắn ngày như ASEAN Cup, nơi mỗi trận đấu đều có thể quyết định vận mệnh, sự thiếu vắng ấy càng trở nên đáng lo. Nhìn lại lịch sử, có nhiều HLV từng vắng mặt trong các giai đoạn quan trọng vì lý do cá nhân. Có người trở lại và thành công, có người không. Ranh giới giữa thành công và thất bại đôi khi chỉ là một vài quyết định đúng lúc. Với Kim Sang Sik, ông đã chứng minh được năng lực của mình trong hơn một năm qua. Ông có sự tôn trọng từ cầu thủ và niềm tin từ VFF. Nhưng bóng đá không sống bằng quá khứ. Tôi đã từng viết: "Ba mươi trang giấy không cứu ai, nhưng người đọc nó là người giữ nhịp." Bây giờ, không có ba mươi trang giấy nào có thể thay thế sự hiện diện của Kim trên sân tập. Người giữ nhịp lúc này là các trợ lý và các cầu thủ. Họ phải tự tìm lại nhịp điệu của chính mình. Vậy điều gì sẽ xảy ra trong tuần tới? Đội tuyển Việt Nam sẽ tập luyện không có Kim. Các trợ lý sẽ điều hành. Các cầu thủ sẽ phải thích nghi. Và VFF sẽ theo dõi từng bước đi. Đây là phép thử cho cả hệ thống, không chỉ cho riêng Kim. Khi Kim trở lại, ông sẽ đối mặt với một đội bóng có thể đã thay đổi đôi chút, và một lịch trình dày đặc. Ông sẽ phải nhanh chóng nắm bắt tình hình, tái thiết lập trật tự và truyền đạt lại triết lý của mình. Liệu ông có đủ thời gian? Câu trả lời nằm ở cách các trợ lý và cầu thủ đã giữ nhịp trong khoảng thời gian ông vắng mặt. Cuối cùng, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là kết quả của một vài trận giao hữu, mà là cách bóng đá Việt Nam đối xử với một con người đang trải qua mất mát. VFF đã chọn con đường nhân văn. Đó là điều đáng trân trọng. Nhưng trong thể thao đỉnh cao, lòng nhân văn thường phải đi kèm với kết quả. Và kết quả thì luôn được đo bằng những gì diễn ra trên sân cỏ, nơi mà cảm xúc chỉ là một phần rất nhỏ của câu chuyện. Liệu sự vắng mặt của Kim có tạo ra một khoảng trống không thể lấp đầy? Hay nó sẽ là chất xúc tác để đội tuyển Việt Nam trưởng thành hơn? Chỉ có thời gian mới trả lời được. Nhưng có một điều chắc chắn: trong khoảng thời gian này, mỗi buổi tập, mỗi quyết định nhỏ, đều sẽ được ghi lại và đánh giá. Bởi vì, như tôi từng viết, "Sân tập không nói dối. Nó chỉ đợi người biết nghe."