Coe: Kenya đang cải thiện cuộc chiến chống doping trước thềm Giải Vô địch Thế giới 2029

Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Thế giới Sebastian Coe vừa có chuyến thăm Nairobi, nơi ông đưa ra đánh giá lạc quan về nỗ lực chống doping của Kenya, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nước này đăng cai Giải Vô địch Điền kinh Thế giới 2029. Phát biểu trong khuôn khổ chuyến công du, Coe khẳng định Kenya đang có những bước tiến rõ rệt trong công tác phòng chống doping, dù thừa nhận hành trình này vẫn còn dài phía trước. "Chúng tôi đang đạt được tiến bộ, nhưng chúng tôi xuất phát từ một điểm rất xa", Coe nói. "Sẽ không bao giờ có một thế giới hoàn hảo, nhưng điều quan trọng là chúng tôi đang đi đúng hướng." Đánh giá của Coe được đưa ra trong bối cảnh Kenya chuẩn bị đăng cai Giải Vô địch Thế giới 2029, sự kiện đánh dấu lần đầu tiên một quốc gia châu Phi đăng cai giải đấu cấp cao nhất của làng điền kinh thế giới. Trước đó, Kenya từng đăng cai Giải Vô địch U18 Thế giới 2026 và Giải Vô địch U20 Thế giới 2026, những sự kiện được xem là bước đệm quan trọng để nước này giành quyền tổ chức giải đấu lớn nhất. Tuy nhiên, con số đáng chú ý nhất trong bức tranh chống doping của Kenya vẫn là hơn 140 vận động viên nước này bị xử phạt kể từ khi Đơn vị Liêm chính Điền kinh (AIU) được thành lập năm 2026. Trung bình mỗi năm có khoảng 20 trường hợp bị xử phạt, đưa Kenya vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ vi phạm doping cao nhất trong làng điền kinh thế giới. Coe cho rằng AIU, cơ quan được thành lập trong nhiệm kỳ của ông, đóng vai trò trung tâm trong công cuộc cải cách. Ông mô tả hoạt động kiểm tra của AIU là "có tính chuyên sâu hơn, toàn diện hơn và dựa trên tình báo nhiều hơn". "Chúng tôi không chỉ kiểm tra nhiều hơn, mà còn kiểm tra thông minh hơn", Coe nhấn mạnh. "Việc đánh bắt cá sẽ hiệu quả hơn nếu bạn biết cá ở đâu." Dù vậy, bản thân Coe cũng đưa ra những lưu ý thận trọng. Ông thừa nhận rằng việc Kenya đăng cai giải đấu năm 2029 sẽ tạo thêm áp lực buộc nước này phải đẩy mạnh hơn nữa công tác chống doping, đồng thời cho biết ông đã thuyết phục chính phủ Kenya tăng cường đầu tư cho lĩnh vực này. "Việc đăng cai sẽ khiến mọi người tập trung hơn vào vấn đề này", Coe nói. "Đây là cơ hội để Kenya chứng minh rằng họ đang thực sự thay đổi." Kenya từng thất bại trong nỗ lực giành quyền đăng cai Giải Vô địch Thế giới 2026, khi Tokyo được chọn thay thế. Việc giành được quyền tổ chức giải năm 2029 được xem là bước ngoặt lịch sử, phản ánh niềm tin của Liên đoàn Điền kinh Thế giới vào khả năng tổ chức cũng như cam kết cải cách của quốc gia Đông Phi này. Tuy nhiên, giới quan sát lưu ý rằng đánh giá "đang cải thiện" của Coe chủ yếu dựa trên quan điểm cá nhân của một nguồn duy nhất, trong khi không có dữ liệu độc lập nào được công bố để chứng minh xu hướng giảm của các vụ vi phạm doping theo từng năm. Con số hơn 140 trường hợp kể từ năm 2026 vẫn là dữ liệu cứng nhất trong câu chuyện, và nó chưa được phân tích theo lộ trình thời gian để xác nhận liệu tình hình có thực sự đang được cải thiện hay không. Một số chuyên gia cũng chỉ ra rằng con số hơn 140 trường hợp có thể được hiểu theo hai cách: hoặc là bằng chứng về một vấn đề nghiêm trọng và dai dẳng, hoặc là bằng chứng về một hệ thống phát hiện hiệu quả hơn đang bắt được nhiều trường hợp hơn so với trước đây. Cả hai cách hiểu đều tương thích với cùng một con số. Bên cạnh đó, cơ chế lưu trữ mẫu xét nghiệm trong 10 năm theo tiêu chuẩn của WADA đồng nghĩa với việc các mẫu của Kenya từ thập niên 2026 và 2026 vẫn có thể bị phân tích lại, khiến con số hơn 140 trường hợp chưa phải là con số cuối cùng và có thể tiếp tục tăng trong tương lai. Điểm đáng chú ý là bài phát biểu của Coe có sự khác biệt giữa thông điệp lạc quan và những lưu ý thận trọng. Trong khi tiêu đề các bản tin tập trung vào việc "đang cải thiện", chính Coe lại nhấn mạnh rằng "chúng tôi xuất phát từ một điểm rất xa" và "sẽ không bao giờ có một thế giới hoàn hảo". Sự khác biệt này cho thấy bức tranh thực tế có thể phức tạp hơn những gì tiêu đề truyền tải. Về mặt cạnh tranh, vị thế của Kenya trong các nội dung chạy cự ly trung bình và dài vẫn không bị đặt dấu hỏi. Với hệ thống đào tạo dựa trên độ cao tại các trung tâm như Iten, Eldoret và Kaptagat, cùng dòng vận động viên tài năng dồi dào, Kenya tiếp tục là một trong những cường quốc hàng đầu của làng điền kinh thế giới. Mối đe dọa chính đối với Kenya không nằm ở khía cạnh thành tích, mà ở khía cạnh thể chế và uy tín. Việc đăng cai Giải Vô địch Thế giới 2029 được kỳ vọng sẽ trở thành sự kiện định hình lại thương hiệu của điền kinh Kenya. Một giải đấu thành công và sạch sẽ trên sân nhà sẽ là cơ hội vàng để nước này khẳng định cam kết cải cách và xóa đi những nghi ngờ tồn tại nhiều năm qua. Tuy nhiên, rủi ro cũng không hề nhỏ. Bất kỳ trường hợp doping nổi cộm nào của Kenya trong khoảng thời gian từ nay đến năm 2029 đều có thể trực tiếp làm suy yếu câu chuyện "đang cải thiện" mà giải đấu đang dựa vào. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với cả Liên đoàn Điền kinh Thế giới và Kenya trong việc công bố các chỉ số cải thiện có thể đo lường được, thay vì chỉ dựa vào những tuyên bố mang tính định tính. Với tư cách là người đứng đầu Liên đoàn Điền kinh Thế giới từ năm 2026, Coe đang ở giai đoạn củng cố di sản của mình. Chiến lược mở rộng sang châu Phi, với Nairobi là tâm điểm, là một phần quan trọng trong tầm nhìn của ông. Điều này tạo ra động lực cấu trúc để đưa ra những đánh giá tích cực về tình hình Kenya, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu về tính khách quan và minh bạch trong các tuyên bố liên quan đến tiến độ chống doping. Câu chuyện về Kenya trước thềm năm 2029 vì thế là sự giao thoa giữa cơ hội lịch sử và trách nhiệm giải trình. Thành công của giải đấu không chỉ được đo bằng số lượng khán giả hay chất lượng chuyên môn, mà còn bằng khả năng chứng minh rằng điền kinh Kenya đã thực sự bước sang một trang mới.